موفقیت شما را از ایزد منان خواستاریم

چگونه یک معلم موفق ، پرانرژی و تاثیر گذار باشیم ؟

          هر شخصی دوست دارد در موقعیت ها و شغل خود ، فردی موثر ، موفق ، و مطرح بوده و به او با دیده  منفعل، بی تفاوت ، تاثیر پذیر صرف ، گوشه گیر  و نا کارآمد نگاه نشود و تمایل دارد  بتواند بر محیط  کاری خود   همکاران ، مدیران و مافوقان  و غیره  تاثیر مثبت بگذارد. روش های بسیار زیادی برای این کار وجود دارد  که برخی از آنها فهرست وار درج می گردد

1- مطالعه کافی کتب مرتبط با شغل معلمی ، روزنامه ها و نشریات ، بررسی وبلاگها و سایتها ی فعال معلمان و ادارات آموزش و پرورش  جهت به روز آوری اطلاعات و آگاهی از آخرین یافته های مرتبط با شغل معلمی و کاربست آنها

2- مطالعه در زمینه آموزش و پرورش تطبیقی و مقایسه فعالیتهای معلمان و مدارس کشور با  معلمان و مدارس خارجی  و کسب تجربه از فعالیتهای آنان ، این موضوع از طریق بررسی وبلاگ و سایت مدارس و معلمان خارجی به خوبی و به ارزانی  ممکن است

3- شرکت فعال در انواع مسابقات علمی و مقاله نویسی معلمان و جشنواره ها که توسط ادارات و سازمانهای آموزش و پرورش برگزار می شود . این موضوع به مطالعه معلم می انجامد که موجب به روز شدن اطلاعات وی گشته یا موفقیتهایی برایش به دنبال خواهد داشت

4- شرکت فعال در کلاسهای ضمن خدمت و باز آموزی معلمان  که توسط ادارات آموزش و پرورش برگزار می گردد

5- حضور فعال در جلسه شورای معلمان مدرسه و اظهار نظرهای صحیح و علمی با استناد به مطالعات کافی و حالت منفعل نداشتن در این جلسات جهت مطرح شدن نظرات مثبت شما و جلب توجه مدیر و سایر همکاران  و نیز ترغیب دیگر معلمان شرکت کننده برای شرکت فعال در بحث های جلسه شورا

 6- شرکت در مسابقات اقدام پژوهی و انتخاب موضوع های جدید برای تدوین و شرکت در مسابقه

 7- شرکت در انواع همایش و سخنرانیهای کارشناسان و مدعویین ادارات آموزش و پرورش منطقه و استان جهت کسب اطلاعات علمی جدید در راستای شغل معلمی

8- افتتاح وبلاگ یا سایت اینترنتی و درج مطالب نوشته شده به وسیله خودتان و توجه کافی به نظرات بازدید کنندگان و تهیه مطالب درخواستی آنان . و تبادل لینک و اطلاعات با سایر وبلاگها ، این کار موجب  مطالعه بیشتر شما و تمرین کافی برای نوشتن و اظهار نظرهای علمی خواهد شد

 9- در صورت امکان از مدیر مدرسه بخواهید  هر چند وقت یکبار  به کلاس شما آمده و از نزدیک شاهد فعالیت و روش تدریس شما در کلاس باشد  تا چنانچه  نظری داشت  بعدا" به شما اعلام نماید  در غیر اینصورت با هماهنگی مدیر می توانید از سایر  همکاران مانند بازرسان  و کارشناسان اداره برای حضور در کلاس خود دعوت به عمل آورید

 10- بردن ابزار و یا استفاده از رسانه های آموزشی در کلاس ، علاوه بر ایجاد جذابیت در تدریس برای دانش آموزان  شما را معلمی  علاقمند ، کوشا و فعال  برای سایر همکاران و مدیر مدرسه معرفی خواهد نمود . ابزار آموزشی الزاما" وسایل گرانقیمت که ممکن است در دسترس شما نباشند ، نیستند ،  بلکه وسایل و موادی ارزان و ساده  مانند انواع عکس ، کتب ، مجلات و روزنامه و غیره نیز مفید است

 11- در خواست از مدیر مدرسه برای برنامه ریزی جهت شرکت دادن دانش آموزان شما در بازدید های علمی و کلا " استفاده از موقعیتهای آموزشی در راستای تدریس

 12- جهت حفظ اقتدار خود و توانایی مدیریت کلاس درس ،  حتی الامکان از بروز درگیری در کلاس درس خود داری نمایید . خیلی اوقات ، خود داری و سعه صدر و چشم پوشی معلم از خطاهای جزیی دانش آموزان ، از وقوع درگیری و تنبیه و به هم ریختن نظم کلاس و مدرسه و متعاقب آن گلایه سایر همکاران و دانش آموزان و والدین ، جلوگیری خواهد کرد . با سعه صدر ، شما به عنوان  معلمی مقتدر و با توانایی مطلوب اداره کلاس برای دانش آموزان و همکاران معرفی خواهید شد .با خطای دانش اموزان در موقعیتهای منا سب دیگر  ، برخوردهای حساب شده و سنجیده داشته باشید و زود از کوره در نروید

 13- در زمان حضور در مدرسه حتی الامکان از گوشه گیری ، پکر بودن ، سکوت مطلق، در فکر فرورفتن ، خشم افراطی، اظهار مداوم گلایه و شکوائیه ، خود داری نمایید تا به زودی از چشم دیگران نیافتید و بلکه دیگران با دیدن شما انرژی بگیرند . در زنگ های تفریح و در دفتر مدرسه و سالن ، نشاط  خود را به دیگران هم منتقل نمایید  . زمانیکه حرفی برای گفتن ندارید  به تبادل تجربه  در مورد امور آموزشی و کلاسداری بپردازید

   14- سروقت در مدرسه حاضر شدن ، سر وقت به کلاس رفتن ، برخورد مناسب با همکاران ، سخنان مفید و سنجیده در جمع همکاران و دانش آموزان ، رعایت  نظم و غیره  معرف خوبی برای شما به عنوان فردی منضبط و موفق خواهد بود

  15- احترام کامل به کلیه کارکنان مدرسه ، احوالپرسی و خداحافظی های گرم ،پرس و جو از احوال همکاران ، شرکت در مراسم مختلف همکاران در خارج از مدرسه ، مساعدت و همدلی با آنان هنگام وجود مصائب و مشکلات ، شما را فردی خونگرم و دوست داشتنی معرفی خواهد کرد

 16- مطالعه روش های تدریس نوین ، کسب تجربه از سایر معلمان موفق ، ارزشیابی از روشهای خود و از همه مهمتر استفاده از شیوه های تدریس فعال و مشارکتی   تاثیر زیادی بر موفقیت شما خواهد داشت . استفاده از این شیوه ها نه تنها معلم را خسته نمی کند  بلکه وی را در بین همکاران مدرسه ، برجسته خواهد ساخت و در یادگیری دانش آموزان  موثر خواهد بود . به عنوان مثال استفاده از الگوی همیاری در کلاس و گروه بندی دانش آموزان باعث خواهد شد آنها ضمن مشارکت و فعالیت در کلاس ، علاقه خاصی به معلم پیدا کرده و این کار رضایت دانش آموزان ، والدین آنها ، مدیر و معاون را نیز در پی خواهد داشت و در نهایت ، شما ، خود پنداری مثبتی  از خود خواهید داشت . استفاده از روشهای مشارکتی و فعال یادگیری از خستگی معلم در کلاس و یکنواخت صحبت کردن وی به میزان زیادی خواهد کاست

 17- انجام برخی امور به ظاهر ساده در مدرسه و کلاس ،  شما را به عنوان فردی فعال ، پر انرژی ، خونگرم و مورد علاقه به دیگران معرفی خواهد کرد که خیلی از معلمان ممکن است  تمایلی بدان نداشته و یا از اهمیت آن مطلع نباشند . مثلا"  انداختن عکس های دسته جمعی با دانش آموزان ،برگزاری جشن فارغ التحصیلی  یا اتمام پایه برای کلاس خود ، شرکت در نماز جماعت مدرسه همراه دانش آموزان ، شرکت در فعالیتهای فوق برنامه و پرورشی همراه دانش آموزان ،شرکت در اردوها و بازدیدهای خارج از مدرسه همراه آنان ، سخنرانی در مراسم آغازین مدرسه ، کمک و مساعدت مدیر ، معاون و مربی پرورشی در اجرای برنامه ها به مناسبتهای مختلف مذهبی و اعیاد  ، امانت دادن کتاب و مجله و غیره به دانش آموزان ،و فعالیتهای متنوع دیگر

سازمانهاي ياد گيرنده  نظريه اي است كه توسط پيتر سنگه در عرصه ي اقتصادي و تجاري بيان شده و بومي آموزش و پرورش نيست  ما در اينجا ضمن تعريف به چيستي ، چرايي و چگونگي آن خواهيم پرداخت . ابتدا دو فرضيه را براي آن بيان  مي كنيم .

-  اگر بحث سازمان يادگيرنده را از جنس  تغيير در سطح خرد آموزشگاه باشد بايد گفت اين تغيير در نظام آموزش متمركز ( كشور ما) با وجود محدوديت ها  و موانع نيز مي تواند امكان پذير باشد .

-  مديران نقش اساسي و كليدي در  عرصه ي نو آوري در مدرسه دارند  اگر مديري اراده كند تغييري صورت بگيرد شانس اتفاق تغيير زياد است هر مديري در حيطه كاري خود منشأ اثر و تحول باشد.

سازمان ياد گيرنده چيست ؟

سنگه براي سازمان خود پنج  ويژگي را بيان كرده پنج انضباط كه با رعايت آن  سازمان ياد گيرنده به وجود مي آيد .

1- تفكر سيستمي: سنگ بناي سازمان ياد گيرنده ديدن كل مجموعه به جزء و خرد مي باشد . سازمان به عنوان فرايندي پويا  به جاي جزئي نگري  همواره در تحليل و تفسير خود از مسئله و موقعيت نا خوشايند ، تمامي عوامل اثر گذار را در نظر مي گيرد و موجب ايجاد وضعيت مطلوب در كل سيستم  مي شود .

2- تسلط يابي فردي :در سازمان يادگيرنده تمامي افراد ياد گيري را براي خود به عنوان فرايندي مادام العمر  مي دانند  دسترسي به تبحر در هيچ زماني برايشان پايان پذير نيست و بالاترين پاداش براي اين افراد ياد گيري است . در اين سازمان فرايند مستمر يادگيري جاريست .

3- الگوي ذهني : افراد سازمان يادگيرنده به درجه اي دست يافته اند كه كه براي انجام بهتر و موثرتر و ثمر بخش تر  امور خود همواره به دنبال راهي جديد هستند و براي به دست آوردن آن از خود جوشش و تلاش  نشان مي دهند .

آنچه در كشور ما از آن به عنوان  طرح " معلم پژوهنده "  با استفاده از نظريه شون معلم را به عنوان "كارگزار فكور " مي دانيم و از او مي خواهيم كه در موقعيت مختلف به دنبال راه حل هاي تازه و  دانش جديد متناسب با آن  موقعيت بپردازد . براي ايجاد الگوي جديد تكيه بر تجربه ها كافي نيست  بايد به پژوهش پرداخت و فكورانه بر خورد كرد. بايد به عمق پديده ها عادت كنيم .

4- ساختن آرمان ،انگاره و شعار:  يك شعار براي خود و سازمان خود داشته باشيد . در شعار است كه آرمانها تبلور پيدا مي كند  و با ساختن چشم اندازي كه همه افراد نسبت به آن احساس تعلق بكنند و خودرا مالك آن بدانند  البته نوشتن يك چشم انداز نيازمند فرايندي توام با صبرو شكيبايي و خوب گوش دادن است .

5- يا دگيري گروهي : در سازمان يادگيرنده براي كسب دانش روح فعاليت جمعي ايجاد مي شود با ديالوگ ، هم انديشي و همفكري است كه ما اين روحيه را به وجود مي آوريم .

ما در عصر يادگيري مشاركتي زندگي مي كنيم چالرز  هندي در كتاب "عصر سنت گريزي " خود در باره ويژگي هاي سازمان ياد گيرنده مي نويسد :

خود خواهي مناسب : سا زمان ياد گيرنده خود خواه است زيرا در مورد نقش و آينده ي خود  ديد گاهها و روش هاي بخصوصي دارد كه مصمم است آن را تحقق سازد .

قابليت منفي : در سازمان ياد گير نده اتفاقات منفي به راحتي هضم مي گردد  افراد ناكامي را بخشي از ياد گيري مي دانند . اشتباه جزء ضروري ياد گيري است .

سازمان هاي غمخوار :همه افراد سازمان دلشان به حال سازمان مي سوزد  نسبت به آن احساس تعلق تعهد مي كنند در اين سازمان شخصيت ، انديشه و ظرفيت تك تك افراد مورد احترام است و اين اعتماد و احترام و تنفيذ اختيار در افراد احساس ارزشمندي را ايجاد مي كند و افراد بدون ترس از تحقير تمام قابليت ها و ظرفيت هاي خود را در جهت  اهداف سازمان استفاده مي كند و در آحاد افراد احساس جمعي را به وجود مي آورد .

چرايي ؟

چرا سازمان هاي يادگيرنده بايد به وجود آيد؟

ياد گيري ملاك انسانيت است با ياد گيري است كه ما به خلق مجدد خود مي پردازيم معلمان و مربيان بايد سعي كنند كه بالاترين مدارج انسانيت دست يابند . تا هنگامي كه خود معلم يادگيرنده نباشد اساسا نمي تواند يادگيري را در دل دانش آموز ان به وجود آورد و اين وظيفه مهم بر عهده  مربيان است . كانت معتقد است :" دو صنعت پيچيده و جود دارد يكي كشور داري و ديگري تعليم و تربيت . باز از اين دو پيچيده تر تعليم و تربيت است ."

هيچ چيزي از تعليم و تربيت پيچيده تر نيست و هيچ درجه اي از دانش و تجربه در مدارس و تعليم و تربيت كافي نيست . مرتب بايد در مدار يادگيري باشيم .

در عصر جديد  سازمانها يابايد به طور كلي بميرند يا بياموزند .در عصر جديد سه حركت عظيم باعث تغييرات عظيم شده است.

1-گسترش فناوري اطلاعات

2-گسترش دانش

3-جهاني شدن

رقيب اصلي آموزش و پرورش در اين عصر ICT است با گسترش اينترنت طرح مدرسه زدايي دوباره مطرح مي شود  اگر آموزش و پرورش بر اساس دانش محوري و اطلاعات محوري كار كند اينترنت به راحتي مي تواند از عهده ي اين كار بر آيد  ولي اگر قرار است مدرسه اي باقي بماند با يد براي خود ماموريت هاي جديدي را طراحي كند.  چون وظيفه ي آموزش و پرورش فقط ارائه اطلاعات نيست .در عصر جديد تحقق يك سلسله قابليت هاي  فكري ، دماغي و ارزشي نيز از وظايف آموزش و پرورش است.

در عصر جديد يا بايد باستيم يا صحنه را خالي كنيم و در سايه يادگيري است كه  قادر به پاسخ گويي خواهيم بود.

از سوي ديگر جهاني شدن بحث تمركز گرايي (خصوصي سازي) را مطرح مي كند .

چگونگي؟

الزاماتي كه مديران  سازمانهاي يادگيري دارا  هستند.

تزريق روح جديت : بايد جديت به فرهنگ عمومي تبديل شود در دين اسلام جديت مظهر تقوا است " كيش جديت " را به كار بگيريم.

يادگيري : معلمان را در مدار ياد گيري قرار دهيم  معلمان بدبيني و ياس را از محيط مي آموزند  آنها يادگرفته اند كه سيستم از آنها انتظار خلاقيت و نو آوري را ندارد  مديران مي توانند انتظارات خود را به طور روشن بيان كنند .

 پيتر سنگه مي گويد :" اگر صورت هرانسان مايوس را بخراشيد در زير پوست او انسان آرمانگراي سر خورده اي را مي يابيد ."

بر خورداري از روحيه علمي : خود مدير بايد پژوهنده باشد  روح علمي و روح پژوهندگي را تشويق كنيد و خود نيز بايد حرف نويي داشته باشيد.

خطر پذيري : مديران از انجام كارها نترسند حتي اگر از نتيجه كار مطمئن نيستند مدير سازمان يادگيرنده از نتايج كار استقبال مي كند و آماده مواجه با آن است .

تزريق تنش خلاق در سازمان: بين وضع موجود و وضع مطلوب فاصله ي بسياري است .بايد تنش خلاق ايجاد كنيم جوش و خروش و حركت بايد ايجاد شود.

عدم تاكيد بر عوارض منفي و آثار كوتاه مدت :مديران همواره بايد آثار منفي را در نظر داشته باشند از آنها بياموزند اهداف كوتاه مدت را با چشم اندازهايي بلند مدت خود ، در نظر بگيرند  و به آن بها دهند .

تدارك فضاي باز و عاري از تحقير :همه افراد در مدرسه بايد احساس شهروند درجه يك بودن را بكنند و به سوي هدف سازمان حركت كنند .

لزوم تلاش براي رسيدن به ظرفيت هاي جديد: خطا پوشي در سير  تلاش به سوي اهداف سازمان

تمهيد و تلاش در زمينه ي پژوهش گروهي :زمينه تلاش و تفحص گروهي را در ميان كاركنان ايجاد كنيم .

شروع : شروع با هر تعداد از معلماني كه آماده باشند مي تواند باشد لازم نيست كه تمامي معلمان را با خود همراه كنيم درست است كه آرمان ما همكاري همه است ولي منتظر ماندن  براي همراهي  كار ما را به تاخير مي اندازد.

ایجاد انگیزش برای یادگیری دانش آموزان

والدین و مربیان در سراسر جهان سعی می کنند بفهمند که چرا علاقه ی دانش آموزان به انجام تکالیف مدرسه روز به روز کمتر می شود . شاید قسمتی از مشکلات مربوط به عدم آگاهی از این مساله باشد که چه چیزی واقعاً دانش آموزان را برانگیخته می کند. انگیزش عمدتاً به عنوان آنچه که رفتار خاصی را تحریک و حفظ می کند تعریف می شود. انگیزش دو نوع بیرونی و درونی است.

انگیزش بیرونی معمولاً از پاداشهای بیرونی ، جوایز ، نمرات ، کارت ها و تمایل برای بهتر بودن از دیگران ناشی می شود. این نوع انگیزش باعث می شود که دانش آموزان تنها برای این پاداشها یا اجتناب از خجالت و شرمندگی فعالیت کنند.

انگیزش درونی از درون می آید. زمانی که دانش آموز تنها به خاطر رضایت از خود می خواهد  بهتر عمل کند در این صورت یادگیری با معناتر و بادوام تر خواهد بود. انگیزش زمانی بهینه می شود که :

-      شخص دواطلبانه در یک تکلیف درگیر می شودنه در پاسخ به فشار خارجی.

-      تکلیف در سطح مناسبی از چالش باشد.

-      فرد حق انتخاب داشته باشد

چگونه والدین و معلمان می توانند محیط یادگیری را برای بهینه ساختن این شرایط ترتیب دهند؟

·         فشار بر روی دانش آموزان باید به حداقل برسد.

مثلاً حذف رقابت یا مقایسه ای اجتماعی ، تجدیدنظر و اصلاح سیستم نمره گذاری.

·         اطمینان از اینکه تکلیف سطح مناسبی از چالش را مطابق باسن و میزان توانایی دانش آموز دارد . اگر تکلیف خیلی آسان باشد ، دانش آموزان خسته می شود و انگیزه برای انجام آن ندارد. اگر سطح تکلیف بالاتر از توانایی دانش آموز باشد موجب ناکامی و انجام ندادن تکلیف می شود.

·         تکلیف باید با معنا و مرتبط با یادگیرنده باشد. اغلب دانش آموزان اظهار می کنند : چرا من باید این تکلیف را انجام دهم ؟ این تکلیف در بزرگسالی هرگز مورد استفاده ی من قرار نمی گیرد . هدف تکلیف باید به دست آوردن یک مهارت یا بهبود آن باشد نه حفظ طوطی وار مطالب غیر مرتبط.

·         استفاده ی مناسب از پادشها ، استفاده از جوایز بدون تعصب ، به خاطر تلاش و پیشرفت پاداش دهید ، نه فقط به خاطر عملکرد و نتیجه ی کلی کار .

·         اگر چه به دانش آموزان گفته شود که تکلیف چیست و چگونه باید انجام شود ، آنها انگیزه ی بیشتری برای درگیر شدن در تکالیف دارند. کنترل بیشتر معلم موجب انگیزش کمتر یادگیرنده خواهد شد.

·         ساختار تمرین یادگیری بر روی میزان انگیزش تاثیر می گذارد . دستورالعمل های داده شده باید روشن باشد. دانش آموز باید بداند که از او انتظاری می رود راهنمایی ها در مورد چگونگی انجام تکالیف باید به خوبی توسط دانش آموز درک شود. بازخورد مفید و فوری حتمی است تکلیفی که فوراً تصحیح شده و به دانش آموزان برگردانده شود و دارای توصیه هایی در پایین برگه است که به دانش آموز نشان می دهد در کجا اشتباه کرده و چگونه می تواند آنها را رفع کند بسیار مفیدتر از برگه ای است که تنها یک نمره بر روی آن است.

·         باید محیط حمایتی فراهم شود. زمانی که دانش آموزان در محیط احساس تهدید یا خطر کنند ، به خوبی عمل یا فکر نمی کنند. رابطه ای بین معلم و دانش آموز باید راحت باشد. یک جمله تشویقی یا تُن صدای مناسب ، یک دست بروی شانه ، اینها ممکن است به نظر بیهوده برسد اما تاثیر آنها بر روی یادگیری بسیار زیاد است .

به طود خلاصه ، وقتی که با دانش آموزان به خوبی رفتار شودو به آنها احترام گذاشته شود ، تشویق می شوند و میزان بالایی از انگیزش را به طور خودکار بدست می آورند.

·         در طی زمان ، پیشرفت دانش آموز بیشتر و بیشتر با انتظار اولیه هماهنگ می شود.

ایجاد ارتباط براساس انتظارات مثبت :

این مساله مهم است که معلمان به گونه ای با دانش آموزان ارتباط برقرار کنند که بیانگر این انتظار باشد که آنها می توانند یاد بگیرند . این عقیده که دانش آموزان خاصی نمی توانند یادبگیرند ، یک ارتباط انتظاری منفی است .

چندین راه برای ایجاد ارتباط انتظاری مثبت در معلمان وجود دارد :

·         برای پاسخ دانش آموزان صبر کنید : تحقیقات نشان داده است که معلمان برای جواب دادن دانش آموزانی که از آنها انتظارات بالاتری دارند بیشتر صبر می کنند تا د انش آموزان دیگر . صبر طولانی تر ممکن است انتظارات بالاتری برقرار کند و پیشرفت دانش آموزان افزایش دهد.

·         از دسته بندی دانش آموزان براساس پیشرفت اجتناب کنید : نمره گذاری باید یک موضوع خصوصی بین دانش آموزان و معلمان باشد نه یک اطلاعات همگانی . در بعضی موارد ممکن است دسته بندی دانش آموزان در کلاسها برای دروسی مانند ریاضی یا خواندن ضروری باشد اما معلمان نباید گروه ها را رتبه بندی کنند. با همه ی گروهها باید به طور مساوی احترام امیز برخورد کنند  و در مواقع مناسب اجازه ی جابجایی از گروهی به گروه دیگر را به دانش آموزان بدهند.

·         با همه ی دانش آموزان یکسان برخورد کنید : دانش آموزان ضعیف را به اندازه ی دانش آموزان دیگرصدا بزنید و به یک میزان وقت برای آنها وقت صرف کنید.

انگیزه به دو نوع درونی و بیرونی قابل تقسیم است.

از انگیزه بیرونی می­توان به تقویت کننده­هایی چون پول، تایید، محبت، احترام، نمره. و از تقویت کننده­های درونی می­توان به رضآیت  خاطر و احساس خوب از یادگیری اشاره کرد. آنچه که بیشتر موجب رفتار خود جوش می­شود، انگیزه درونی است. هدف عمده فعالیت­های پرورشی معلم یا مربی این است که دانش­آموز به تدریج از انگیزه­های بیرونی به سمت انگیزه­های درونی هدآیت شود.

تفاوت اساسی افراد دارای انگیزه درونی با افراد دارای انگیزه بیرونی این است که افراد با انگیزه درونی احساس کفآیت بیشتری در خود دارند و کمتر به دیگران اجازه می­دهند که محرک رفتارشان شوند. این گروه از دانش آموزان، خود تعیین کننده رفتارها هستند و به خاطر کفآیتی که در خود احساس می­کنند، باور دارند که می­توانند با رفتارشان بر محیط خود تأثیر بگذارند.

این گروه از دانش­آموزان با انگیزه دورن­گرا، تصورشان این است که موفقیت و عدم موفقیت در تحصیل به خاطر نحوه رفتار صحیح یا غلط خودشان  است.

اما برخلاف آنها، دانش­آموزان با انگیزه برون­گرا، احساس بی­کفآیتی یا کفآیت کم داشته و همواره تصور می­کنند که موفقیت آن­ها تحت تأثیر عوامل محیطی نظیر معلم و سوالات سخت است. این گروه از دانش­آموزان حتی اگر درس بخوانند، باز هم موفقیت چندانی نخواهند داشت. چرا که اندک تلاش آنها به خاطر همان انگیزه بیرونی، همچون فرار از تنبیه یا کسب خواسته معلم است. اینان در صورت کسب موفقیت اندک هم آن را به شانس و   تصادف نسبت می­دهند و نه به تلاش و استعداد خود.

این دانش­آموزان حتی اگر نیم­نگاهی به موفقیت داشته باشند، آنقدر آن را صعب­الوصول می­دانند که دست به عمل نمی­زنند، در نتیجه  هرگز طعم موفقیت را نخواهند چشید. در حقیقت گام اول در برخورد با این افراد  چشاندن طعم موفقیت به آنها و در هم شکستن تصور منفی آنها در مورد دستیابی به موفقیت است. در این صورت است که «موفقیت»، «موفقیت» می­آورد.

از آنجایی که انسان آمادگی دارد تا فعالیت­ها و تصوراتش را تعمیم دهد،موفقیت در یک درس منجر به موفقیت در دروس دیگر می­شود و این موضوع در مورد دروس اصلی هر رشته مهم­تر است.

در واقع، ضعف درسی در این دروس منجر به بی­علاقگی به تحصیل و گاهی حتی ترک تحصیل می­شود و البته عکس آن هم صادق است. به همین علت به معلمان دروس اصلی هر رشته توصیه می­شود، شرایط آموزشی و امتحانی را مطلوب نمایند و با ارزشیابی­های مناسب فضای کلاس را لذت­بخش کنند.

به طور کلی به منظور افزایش انگیزه دانش­آموزان و سوق دادن آنها به سمت درونی شدن انگیزه­ها راهکارهای زیر توصیه می­شود:

1. سعی کنیم اولویت تجربه­های دانش­آموزان برای آنها جالب باشد،  احساس موفقیت اولیه، اعتماد به نفس آنها را افزایش می­دهد. این موضوع در مسابقات ورزشی نیز مشهود است.

2. برای موفقیت دانش­آموزان پاداش در نظر بگیریم. منتظر نباشیم تا افت تحصیلی اتفاق افتد و سپس موفقیت را تحسین کنیم.

3. با احترام گذاشتن به تفاوت­های فردی دانش­آموزان، هرگز آنها را با یکدیگر مقایسه نکنیم.

4. دانش­آموزان را در کلاس کمتر درگیر مسائل عاطفی منفی نمائیم و نسبت به حساسیت­های عاطفی آنان آشنا و در کاهش آن کوشا باشیم. سخت­گیری و  انضباط شدید، تبعیض، بیان قضاوت­های منفی و خبرهای ناخوشایند از جمله عواملی است که موجب درگیری ذهنی و کاهش علاقه به یادگیری می­شود.

5. بلافاصله پس از آزمون یا پرسش کلاسی، دانش­آموزان را از نتیجه کار آگاه کنید.

6. برای اینکه دانش­آموز بداند، در طول تدریس به دنبال آموختن به چیزی باشد، بیان اهداف آموزشی مورد انتظار از او را در ابتدای درس فراموش نکنیم.

7. چگونگی یادگیری و نحوه انجام کار برای دانش­آموز مشخص شود.

8. به منظور افزایش حس کفآیت در دانش­آموز از او بخواهیم مطالب یاد گرفته شده را به دوستان یا کلاس آموزش دهد.

9. در مورد مشکلات درسی دانش­آموز و ریشه­یابی آن، با او تبادل نظر و گفت­و­گو کنیم.

10. تشویق کلامی در کلاس، به صورت انفرادی بسیار حائز اهمیت است.

11. مطالب درسی را به ترتیب از ساده به دشوار مطرح کنیم.

12. از بروز رقابت ناسالم در بین دانش­آموزان پیشگیری شود.

13. در فرایند آموزش متکلم وحده نباشیم و یادگیرندگان را در یادگیری مشارکت دهیم.

14. علاقه به دانش­آموزان و تعلق خاطر و اهمیت دادن به یکایک آنها،سطح انگیزه­ها را افزایش می­دهد.

15. آموزش را با «تهدید» پیش نبریم.

16. برای دانش آموزان با انگیزه، خوراک علمی کافی داشته باشیم.

17. با محول کردن مسئولیت به دانش­آموزان کم­توجه، آنان را به رفتارهای مثبت هدآیت و علل کم­توجهی در آنها را بررسی کنید.

18. شیوه­های تدریس را از سنتی به شیوه­های روز تغییر داده و با استفاده از تکنولوژی آموزشی، حواس پنجگانه دانش­آموزان را به کارگیریم.

19. - میان درس کلاس و مسائل زندگی که به وسیله همان درس قابل حل است.  ارتباط برقرار کنیم.

20. - تدریس را با طرح مطالب و پرسش­های جالب توجه آغاز کرده و با تحریک حس کنجکاوی، دانش­آموزان را برانگیخته­تر سازیم.

21. - به وضعیت جسمانی دانش­آموزان توجه کرده و علل جسمی بی­توجهی و کاهش انگیزه آنان را بیابیم.

22. محیط کلاس را با طراحی زیبا و مناسب، جذاب سازیم تا مانع بروز کسالت روحی شویم.

23. با فرهنگ و تاریخچه زندگی افراد مدرسه یا محله­ای که در آن تدریس می­کنیم، آشنا شده و در طول تدریس از مثال­های آشنا استفاده  کنیم.

24. به منظور اطلاع از نتیجه فعالیت درسی دانش­آموزان و ارائه بازخورد به موقع و مناسب، تکالیف آنان را بلافاصله در جلسه بعدی ملاحظه و با رفع اشکالات، جنبه­های مثبت را تشویق کنید.

25. در گرفتن آزمون و امتحان به قول خود عمل کنیم.

26. زمان یادگیری باید در حد توان دانش­آموز باشد. برای تجدید قوا و انگیزه در میان کلاس از وقت تفریح و استراحت غافل نشویم.

27. دانش­آموز را از میزان پیشرفت خود آگاه سازیم تا بداند برای رسیدن به هدف چه گام­های دیگری بردارد.

28. به لحاظ اخلاقی و ایجاد انگیزه، همیشه خوش اخلاق و خوش­رو  باشیم.

29. به منظور افزایش حس کفآیت و مشارکت در ارائه دروس از نظرات دانش­آموزان استفاده کنیم.

30. مطمئن باشیم که توجه دانش­آموزان برای شروع تدریس آماده است.

31. تمام مطالب دشوار را یکجا و در یک جلسه آموزش ندهیم.

32. به خاطر داشته باشیم، توجه افراطی به دانش­آموزان (قوی یا ضعیف) موجب متشنج شدن فضای کلاس می­شود.

33. دانش­آموزان را به گروه­های «خوب»، «بد» و «ضعیف» تقسیم­بندی نکنیم.

34. از ورود به موضوعات حاشیه­ای که منجر به انحراف توجه کلاس  می­شود، بپرهیزیم.

35. با ایجاد جلسات بحث و تحلیل به دانش­آموزان فرصت تفکر و اظهار نظر بدهیم.

36. هرگز دانش­آموزان را مجبور به انجام فعالیت­های تحقیرکننده  نظیر «جریمه» نکنیم.

37. به افراد درون­گرا، کمرو، مضطرب که تمایلی به ابراز وجود ندارند، توجه کرده و با تقویت رفتارهای مثبت، آنها را به مشارکت در بحث­های کلاسی و کارهای گروهی تشویق کنیم.

38. در روش­های تدریس، کنفرانس و سمینار را مد نظر قرار دهیم.

39. تأکید بر نمره، اضطراب دانش­آموزان را افزایش می­دهد و مانع  از توجه کامل به موضوع درس می­شود. این دانش­آموزان با وجود تلاش  زیاد از نمرات پایینی برخوردارند و به تدریج رابطه میان تلاش و نتیجه را نادیده می­گیرند که در نهآیت منجر به از دست رفتن انگیزه خواهد شد.

40. گاهی از تجربه­های دوران تحصیل و شکست­ها و موفقیت­های  خود برای دانش­آموزان صحبت کنید.

بهداشت روانی در مدرسه

مشكلات تربیتی كودكان و نوجوانان یكی از مسائل مهم خانواده ها و مدارس است كه می تواند سرچشمه و منشأ بسیاری از استرس ها، تنش ها و درگیری های بین بچه ها و آموزگاران باشد. بسیاری از این مشكلات و اختلالات را، كودكان از محیط خانه و مدرسه كسب می كنند و علت آن نیز الگوهای رفتاری ناسالمی است كه در اطراف خود مشاهده می كنند.اگر قصد ما، داشتن مدارسی با عملكرد تحصیلی بالا و رضایت بخش است، باید به سلامت جسم و روان دانش آموزان به طور همزمان توجه كنیم. بسیاری از مشكلات روانی _ اجتماعی كودكان و نوجوانان، تأثیری مستقیم بر روند یادگیری و تحصیل آنها می گذارد و موجب كاهش و ضعف استعدادها و توانایی های آنان در مدرسه و به دنبال آن بدرفتاری ها و شكست های تحصیلی می شود.
پژوهش های بی شماری نشان می دهد كه از هر ۵ دانش آموز، یك نفر دچار مشكلات مربوط به سلامت روانی است كه متأسفانه به دلیل عدم پیگیری و رسیدگی، این گونه اختلالات رفتاری تا اخذ مدارج تحصیلی بالاتر و حتی ورود به اجتماع در آنها پایدار و ماندگار می ماند. اختلالاتی مثل، پرخاشگری، كمبود توجه، كاهش قدرت تمركز، عدم رعایت نظم و مقررات، كمرویی، شكست های تحصیلی، عدم پذیرش مسئولیت، از جمله مشكلاتی است كه بچه ها در طول دوران مدرسه با آن مواجه می شوند.یكی از اقدامات مؤثری كه معلمان و مشاوران مدرسه ها می توانند برای رشد و پرورش ویژگی های اخلاقی _ رفتاری شایسته كودكان و نوجوانان انجام دهند، آن است كه كلاس را تبدیل به محیطی عاری از فشارهای روانی، رقابت های كودكانه و هیجانات گوناگونی كه موجب رشد احساسات منفی در بچه ها می شود، بنمایند. رعایت اصول بهداشت روانی در كلاس، بویژه سال های نخستین آموزش، به رشد و توسعه شیوه های تربیتی مناسب كمك می كند.بدیهی است معلمان اغلب در قبال آموزش و یادگیری كلیه دانش آموزان و به خصوص آنهایی كه نیازهای ویژه ای دارند، احساس مسئولیت می كنند. این امر در حالی است كه آنان به ندرت دوره و آموزش خاصی در زمینه بهداشت روانی دانش آموزان دیده اند. علاوه بر آن، مشكلات و مسائلی كه معلمان و كادر آموزشی با آن روبه رو هستند، چنان از پیچیدگی و تنوع های زیادی برخوردارند كه گاه نیاز به بررسی های مشاوران و روان شناسان مدرسه دارد. لازم به ذكر است كه، تشخیص و شناسایی این گونه اختلالات و بیماریها هر چه زودتر در كودكان و نوجوانان صورت گیرد، تأثیرات كمتری بر بافت ذهنی و روانی آنان خواهد گذاشت. از این رو آموزش و آشنا كردن آموزگاران با انواع نابهنجاری های رفتاری _ كنشی دانش آموزان می تواند گامی مثبت در جهت بهداشت روانی مدرسه باشد.علائم و نشانه های روان شناختی در كودكان به سادگی می توانند توسط معلمان و مشاوران مدرسه شناسایی شوند و یا در میان گذاشتن و مطرح كردن مشكل با خانواده دانش آموز گام های اولیه درمان را بردارند. مهم ترین نشانگان علائم رفتاری در دانش آموزان دوره ابتدایی، عبارتند از:
* تغییرات عمده در عملكرد تحصیلی روزانه دانش آموز؛
* نتیجه ای ضعیف در قبال تلاش فراوان دانش آموز؛
* نگرانی و اضطراب بی مورد و بیش از اندازه؛
* كابوس های شبانه مكرر؛
* خشونت و پرخاشگری؛
* تغییرات خلقی _ رفتاری مكرر؛
علائم و نشانگان نابهنجاری های روانی _ رفتاری در دانش آموزان ۱۲ تا ۱۴ سال عبارت است از :
* ناتوانی در رویارو شدن با مشكلات و مسائل روزمره؛
* گرایش به سیگار كشیدن؛
* بروز اختلالات مربوط به خواب (پرخوابی، كم خوابی، خواب آلودگی)؛
* بروز اختلالات مربوط به خوردن (پرخوری، كم خوری، بی اشتهایی)
* عدم تحرك و پویایی و كاهش فعالیت های جسمانی؛
* قلدری، خشونت و ایجاد ترس و وحشت در هم كلاسی ها، داشتن رفتاری مخرب؛
* كاهش و یا ازدیاد شدید وزن؛
* بی حوصلگی؛ بی انگیزگی و عدم علاقه به انجام تكالیف، كارها و فعالیت های گوناگون؛
* صدمه زدن به اطرافیان و یا حیوانات و یا اشیاء دیگران؛
* عصبانیت و خشونت های مكرر.
علائم و نشانگان نابهنجاری های روانی و رفتاری در دانش آموزان ۱۵ تا ۱۸ سال (دوره دبیرستان) عبارت است از:
* آشفتگی های فكری؛
* افسردگی های طولانی مدت؛
* احساس شادی و یا غم بیش از اندازه؛
* نگرانی؛ اضطراب و ترس های بی مورد و بیش از اندازه؛
* انزوا طلبی و گوشه گیری؛
* اختلال مربوط به خوردن و خوابیدن؛
* احساس خشم و طغیان؛
* داشتن توهم و یا هذیان گویی؛
* ناتوانی در حل مسائل و مشكلات روزمره؛
* كاهش عملكرد و فعالیت های كلاسی؛
* فكر خودكشی؛
*بروز اختلالات روان تنی؛
* گرایش به سیگار كشیدن و استفاده از مواد مخدر؛
* بزهكاری و رفتارهای مخرب؛
* تغییرات شخصی حاد و بارز؛
* احساس غم، ناامیدی و درماندگی بیش از اندازه؛
* دوری از دوستان، اعضای خانواده و هم كلاسی؛ تمایل به تنها ماندن؛
* شنیدن و دیدن صداها و رویدادهایی كه واقعیت خارجی ندارند؛
* كاهش تمركز و توجه بر موضوعات مختلف؛
* نیاز به شستن و تمیزی بیش از اندازه دست ها و وسایل شخصی؛
* كاهش علاقه به فعالیت هایی كه سابقا از انجام آنها لذت می برده است.
باید در نظر داشته باشیم هر یك از این علائم، به تنهایی می توانند نشانه ای از نیاز دانش آموز به رسیدگی بالینی باشند.
شاید معلمان قادر نباشند مانع ایجاد ناراحتی های روحی _ روانی دانش آموزان شوند، اما می توانند درباره درك احساسات و هیجانات آدمی، راه های شناخت و بروز سالم آنها و شیوه های كنترل رفتاری با بچه ها صحبت هایی داشته باشد.در بیشتر موارد، رسیدگی ها و درمان زودهنگام می تواند از بروز علائم حادتر و كهنه شدن بیماری در كودكان و نوجوانان جلوگیری كند و اجازه ندهد كه اختلال تا بزرگسالی ادامه یابد و مانع رشد و پرورش استعدادها و توانایی های كودك شود. از طرف دیگر، دانش آموزانی كه درباره انواع مشكلات روانی،اطلاعات و معلوماتی _ هر چند كم و ساده- دارند، از خود قدرت تحمل و بردباری بیشتری نشان می دهند و بهتر می توانند در شرایط بحرانی مقاومت به خرج دهند. آنها سعی می كنند با كنترل رفتارهای هیجانی و تندشان مانع از صدمه زدن و رنجاندن اطرافیانشان شوند.اقدامات و كمك های مؤثری كه مشاوران و یا روان شناسان مدرسه می توانند به معلمان كادر آموزشی مدرسه در جهت بالابردن سطح بهداشت روانی مدرسه و آگاهی دانش آموزان ارائه دهند، عبارتند از:
* دادن اطلاعات و آگاهی لازم برای شناسایی و تشخیص بیماری های روانی مرسوم بین كودكان و نوجوانان.
* آموزش مهارت های اجتماعی.
* آموزش شیوه های كنترل رفتارهای هیجانی مخرب و منفی (پرخاشگری، عصبانیت، قدرت، قلدری و...).
* شیوه های رویارویی با ترس ها و اضطراب های گوناگون.
* ایجاد حس همدلی و نوعدوستی.
* آموزش مهارت حل و تعارضات شخصی.
* شیوه های كنترل استرس و فشارهای روزمره.
* افزایش توان تحمل و بردباری.
* شیوه تصمیم گیری مناسب در شرایط دشوار زندگی.
* آموزش ارزش های اجتماعی و اخلاقی.
* احترام به حقوق دیگران.
* پذیرش كاستی ها و توانایی روبه رو شدن با آنها.
آموزش آموزگاران، آموزش دانش آموزان و حمایت از بهداشت روانی در مدرسه ارتباط مستقیمی با افزایش عملكرد تحصیلی بچه ها، پیشگیری از اختلالات روانی حاد و كمك به سلامت و بهداشت جامعه دارد. هر آموزگاری می تواند شرایطی برای دانش آموزان ایجاد كند كه آنها را برای یادگیری بهتر و آسان تر آماده كند. از جمله عوامل مهمی كه موجب ایجاد فضایی سالم و حمایت گر در مدرسه می شود، عبارتند از:
* ایجاد حس تعلق و وابستگی گروهی
یكی از اساسی ترین ویژگی های هر انسانی، احساس تعلقی است كه نسبت به گروه و اجتماعی كه در آن زندگی می كند، دارد. زمانی كه كودك و یا نوجوانی نسبت به مدرسه، كلاس و دوستانش احساس وابستگی می كند، در حقیقت خود را با آنها هماهنگ و سازگار كرده است و نسبت به آنها (اعم از مدیر، معلمین، كادر آموزشی و...) حس اعتماد و اطمینان قلبی پیدا كرده است. دانش آموز می تواند با این پشتوانه مثبت فكری مسائل و مشكلات گوناگون خود را بیان كند و از طریق ایجاد روابط سالم بین فردی در صدد حل آنها برآید. مطالعات نشان می دهند كه هر چه روابط دانش آموزان دوران ابتدایی صمیمی تر و دوستانه تر باشد، در سال های بعد تحصیل، مشكلات رفتاری كمتری از خود نشان می دهند.
* پیشرفت و موفقیت در امر تحصیل
تمامی دانش آموزان نسبت به پیشرفت های شان در درس ها و فعالیت های كلاسی، كنجكاو و علاقه مند هستند و دوست دارند بدانند كه توانسته اند با موفقیت به اهداف شان برسند. این علاقه بچه ها ناشی از تمایل آنها برای محك زدن توانایی ها و استعدادهای وجودی شان است. آن گروه از دانش آموزانی كه فاقد این خصیصه هستند، یا بیش از اندازه به والدین خود متكی هستند و یا به طور كلی انگیزه و علاقه ای برای پذیرش مسئولیت و انجام وظایف شان ندارند، معلمان می توانند با تشویق و تقویت انگیزه های دانش آموزان برای تداوم تلاش های شان، به آنها كمك كنند تا نسبت به پیشرفت خود در مدرسه و رسیدن به موفقیت های تحصیلی علاقه مند و كنجكاو باشند.
قدرت سازگاری با محیط
انجام كارهای روزانه به صورت عادت، یكی از نكات مهم آموزش كودكان است. بچه ها با یك سری مفاهیم و اصول اولیه ساده در دوره پیش دبستانی و سال اول ابتدائی به صورت انجام عادات روزانه مثل جمع كردن وسایل شخصی در جعبه مخصوص، رعایت نظم و مقررات كلاس و از این قبیل آشنا می شوند. نكته حائز اهمیت این است كه كودك چگونه با تغییرات عادتی خود كنار می آید؟ بعضی از كودكان نسبت به كمترین تغییری واكنش منفی مثل، ترس، خشم، اضطراب و... از خود نشان می دهند، به خصوص اگر در گذشته هم شاهد تجارب استرس آوری در این زمینه بوده باشند. این بچه ها برای اینكه بتوانند خودشان را با تغییرات مختلف در محیط مدرسه سازگار و هماهنگ كنند به كمك آموزگار و یا مربی خود احتیاج دارند. برای نمونه، ممكن است دانش آموزی نسبت به جابه جایی در كلاس واكنش منفی خشم و پرخاشگری از خود نشان دهد و یا گوشه گیر و منزوی شود. در این صورت آموزگار می تواند با درك احساسات كودك و آرام ساختن او، سازگاری و انطباق با شرایط جدید را برای او راحت تر كند، زیرا بچه ها به این ویژگی مهم و ارزشمند كه در دوران خردسالی در آنها شكل می گیرد و تمام عمر مورد استفاده او قرار می گیرد، احتیاج دارند.
پرورش توانایی درك و تشخیص دانش آموزان
كودكان و نوجوانان نیاز به پرورش قدرت درك و تشخیص دارند. آنها به تدریج با ارزش ها و معیارهای گوناگون جامعه آشنا می شوند. در این خصوص آموزگاران و مربیان مدرسه می توانند با تشخیص پیشرفت های تحصیلی بچه ها آنها را نسبت به عملكردشان در مدرسه آگاه سازند. هم چنین می توانند با آموزش رفتارهای پسندیده در محیط های آموزشی، آنها را ترغیب به رقابت های سالم، خویشتن داری، كنترل نفس، نوع دوستی و وظیفه شناسی كنند. برای مثال، اگر رفتار اشتباه و نابهنجاری از كودكی سر زد، آموزگار می تواند با صحبت و تذكر عمل اشتباه او (و نه شخص كودك)، رفتار صحیح را به او متذكر شود. گاهی بچه ها اساسا رفتار درست و مناسب را نمی دانند و ناخواسته كاری می كنند كه مورد سرزنش و نكوهش قرار می گیرند. در چنین شرایطی بهتر است ابتدا معلم به صحبت های كودك و علت رفتار او خوب گوش كند و سپس سعی كند با بالابردن قدرت فهم و تشخیص دانش آموز رفتار صحیح را به او بیاموزد.
تشویق به تصمیم گیری
مربیان و آموزگاران لازم است خواسته ها و انتظارات شان را از بچه ها به طور مشخص برای آنها بیان كنند. بدین ترتیب دانش آموزان به مرور به قابلیت ها و توانایی هاشان پی می برند و برای جلب نظر آموزگار خود در صدد حضور مرتب در سر كلاس و انجام تكالیف درسی شان برمی آیند. برنامه ریزان آموزشی می توانند با ایجاد فرصت هایی برای انجام فعالیت های فوق برنامه ابتكاری مثل تهیه روزنامه دیواری، خبرنامه های كلاسی و مدرسه ای، تشكیل گروه های فرهنگی و كتاب خوانی و... دیدگاه دانش آموزان به رفتارهای اجتماعی پسندیده مثل داشتن ارتباط سالم اجتماعی، مسئولیت پذیری فردی، تقویت روحیه تعاون و همكاری و راه های جدید تصمیم گیری را به روی آنها بگشایند و دید وسیع تری از جامعه آینده را به آنها ارائه دهند.
تجربه اندوزی و درس گرفتن از اشتباهات
یكی از عوامل اساسی موفقیت دانش آموزان، همانا توانایی درس گرفتن از اشتباهات گذشته شان است. زمانی كه بچه ها قدرت درك شكست های خود را به طور معقولانه داشته باشند، می توانند با شناخت محدودیت ها، نقطه ضعف ها و مشكلات شان، تعریف مجددی از اهداف خود بنمایند و دوباره با تصمیم به تلاش و كوششی بیشتر از تجربه قبلی خود درسی ارزشمند بگیرند.تحقیقات نشان می دهند دانش آموزانی كه توان بالایی برای مقابله و رویارویی با ناكامی ها و شكست های تحصیلی دارند، قدرت تجدیدنظر طلبی و نواندیشی بالاتری نسبت به سایر بچه ها دارند. آموزگاران و مربیان آموزشی می توانند با كمك به دانش آموزان در استفاده از تجارب و اشتباهات شان، امكان دست یابی به راه حل های جدید را برای آنها آسان كنند. این كار به بچه ها كمك می كند تا توانایی های خود را دوباره ارزیابی كنند و با یافتن شیوه ای جایگزین به هدفشان كه همانا موفقیت در گذراندن دروس كلاسی است،نایل آیند.

زندگـــی زیبـاســـت چشمـی بـاز کـن

گردشـــی در کوچــه باغ راز کن

هر که عشقش در تماشا نقش بست

عینک بد بینی خود را شکسـت

علـت عـاشــــق ز عـلتــها جــداســـت

عشق اسطرلاب اسرار خداست

من مـیـــان جســـمها جــان دیـــده ام

درد را افکنـــده درمـان دیـــده ام

دیــــده ام بــر شـــاخه احـســـاســها

می تپــد دل در شمیــــم یاسها

زنــدگــی موسـیـقـی گنـجشـکهاست

زندگی باغ تماشـــای خداســت

گـــر تـــو را نــور یـقیــــن پیــــــدا شود

می تواند زشــت هم زیبا شــود

حال من، در شهر احسـاسم گم است

حال من، عشق تمام مردم است

زنـدگــی یــعنـی همیـــــــن پــروازهــا

صبـــح هـا، لبـخند هـا، آوازهـــا

ای خــــطوط چهــــره ات قـــــــرآن من

ای تـو جـان جـان جـان جـان مـن

با تـــو اشــــعارم پـر از تــو مــی شـود

مثنوی هایـم همــه نو می شـود

حرفـهایـم مــــرده را جــــان می دهــد

واژه هایـم بوی بـاران می دهـــد

مولانا

طبق فرهنگ ما‌، تربیت فرزند باید و نباید‌های خاص خود را دارد‌، حتی در فضای مجازی. پس برای آن‌ که فرزند نوجوان‌تان به سلامت از این بزرگراه عبور کند‌، چند نکته را فراموش نکنید؛

-اول از همه باید با فرزندتان صحبت کنید

. شما مسئول تربیت او هستید و هیچ‌کس نمی‌تواند مثل شما او را برای زندگی امروز آماده کند. همان‌طور که وقتی کودک بود با گفتن «جیز» به او می‌فهماندید وسیله‌ای تیز و یا داغ است و نباید دست بزند‌، امروز هم با یک کلام شیرین می‌توانید در مورد خطرات استفاده‌ی ناصحیح از اینترنت با او صحبت کنید. به او بیاموزید کاربری هوشمند و مسئول باشد.

_ قانون مهم دنیای مجازی را به او یاد بدهید :
«کاری که در دنیای واقعی نباید انجام دهی، در دنیای مجازی هم ممنوع است.»
 
_ نمی‌شود استفاده از اینترنت را ممنوع کرد اما می‌توان برای آن قوانینی گذاشت.

مثلا کلمه‌ی اینترنت نامحدود نباید در خانه‌ی شما مجاز باشد. ساعاتی که فرزندتان اجازه دارد از اینترنت استفاده کند را مشخص کنید. این تعداد ساعات هر چه نوجوان کم سن‌تر باشد‌، باید کم‌تر تنظیم گردد.
 
_ اگر بتوانید رایانه‌ی خانه را جایی بگذارید که در کنترل نگاه شما هم باشد‌، حتماً این‌کار را انجام دهید
اما اگر چنین چیزی ممکن نیست و اگر فرزندتان رایانه شخصی دارد (پیشنهاد ما این است که چنین وسیله‌ای را تا ابتدای سنین جوانی و ورود به دانشگاه خریداری نکنید) نگذارید در یک اطاق با در بسته با آن کار کند. حتی اگر در اطاق شخصی‌اش این‌ کار را انجام می‌دهد، شما رفت‌و‌آمد داشته باشید.
 
_ علم خود را از اینترنت بالا ببرید
 باید هم‌ پای فرزندتان پیشرفت کنید. اگر هم‌ پای رفتن‌تان نباشد‌، جا می‌مانید و آن‌ وقت نمی‌دانید چه اتفاقاتی ممکن است برای او پیش می‌آید. به‌روز بودن شما به همراهی با فرزندتان کمک می‌کند.

_ بد نیست هرازگاهی به رایانه سر بزنید و ببینید چه جستجوهایی انجام شده‌
البته این مهندسان دانشگاه نرفته‌، آن‌قدر به کوچه پس کوچه‌های اینترنت وارد هستند که ممکن است بتوانند اثر پای خود را پاک کنند. اگر رفتار غیر‌معمولی از فرزندتان دیدید، برنامه‌هایی مخصوص والدین کارآگاه روی سیستم نصب کنید تا مطمئن شوید خطری او را تهدید نمی‌کند البته در شرایط عادی چنین چیزی لازم نیست.
 
آخرین نکته و مهم‌ترین این است که اگر شما جای خالی بدهید‌، خیلی زود هرچیز و هرکسی ممکن است جای‌تان را پر کند. اشتغال زیاد و وقت نگذاشتن برای فرزندان‌، او را به سمت دنیای مجازی سوق می‌دهد که می‌تواند دوستان و نزدیکان همیشه در دسترسی داشته باشد که همیشه کنار او هستند. اگر خانواده‌ی گرم و صمیمی داشته باشید‌، برای اوقات فرزندان‌تان برنامه‌ریزی کنید‌، با او دوست باشید و بگذارید اتاق‌های خانه‌تان با خاطرات شیرین با هم بودن، پر شود، با این روش، شما بزرگ‌ترین فیلترینگ را در قلب نوجوان‌تان ایجاد کرده‌اید.

موسيقي " مي تواند اثر بخش ترين کلام در زندگي انسان ها باشد و قلمرو حکومتش فرامرزي است . هر کس با توجه به علاقه اي که به نوع خاصي از موسيقي دارد به آن گوش فرا مي دهد و نمي توان گفت که انساني پيدا مي شود که به موسيقي توجهي ندارد ، اصلا با تولدش ،موسيقي مادر که لالايي است جان مي گيرد و الهام بخش " زندگي و آرامش " است . موسيقي متحول کننده ي روح و جان است . گاه مثبت و گاه منفي ....

بعضي موسيقي ها هم چون موسيقي اصيل کشورمان روح را جلا مي دهند و تازگي به آن مي بخشند و بعضي هم چون راک و رپ از خشونت صحبت مي کنند که متخصصين امر هر کدام از اين نوع موسيقي ها را به خوبي تحليل نموده اند و از تاثيراتش بر روح و روان انسان ها به خوبي سخن گفته اند.

هنر موسيقي کشور ما که سنتي خوانده مي شود با ترکيب با موسيقي کلاسيک هم توانسته هنر موفقي از آب درآيد و نمونه هايش را شما بهتر مي دانيد . گاهي گروه هاي آن سه نفره همراه با يک خواننده و گاهي يک گروه کُر با نوازندگان زبردست فراوان و راهنماي چيره دست اين گروه ،اثري را تحويل مي دهند که شنيدن آن به کرات باز هم سيري ناپذير است .

گاهي اشعاري با مضامين عالي و با خوانندگي يک " داوود دَم " تمام احساسات دروني تو را به چالش مي کشد به خصوص اگر مضمون شعر با فطرت و خواسته ي تو همراه باشد . شعر زيباي " مرغ ملکوت " از شاعر و عارف و انديشمند نامي " مولانا " ي عزيز هم در اختيار بسياري از گروه هاي موسيقي قرار داده شده و اجرا شده است .اما هيچ کدام به پاي گروه هنري که در آن حسام الدين سراج هنر نمايي مي کند نخواهد رسيد . اين اجراي به ياد ماندني که با تک نوازي پيانو آغاز شده و به هنگام آواز " سراج " با تک نوازي سه تار همراهي مي شود ،يک ترکيب ساز سنتي و پاپ بسيار عالي را به دست داده است .البته در اين بين مي توان اثر ديگر سراج را نام برد که با همين ترکيب ساخته شده و آن هم دلنشين و زيباست با عنوان " ملکا ذکر تو گريم " . و اين هم شعر زيباي مولاناي گرانقدر در وصف انساني که در فراق نيستان مي سوزد

آهنگری پس از گذراندن جوانی پر شر و شور ، تصمیم گرفت وقت و زندگی خود را وقف خدا کند.

سال‌ها با علاقه کار کرد، به دیگران نیکی کرد،اما با تمام پرهیزگاری، در زندگی‌اش چیزی درست به نظر نمی‌آمد.حتی مشکلاتش روز به روز بیشتر می شد .

یک روز عصر، دوستی که به دیدنش آمده بود و از وضعیت دشوارش مطلع شد، گفت :

واقعا عجیب است...! درست بعد از این که تصمیم گرفته‌ای مرد خدا ترسی بشوی،زندگی‌ات بدتر شده، نمی‌خواهم ایمانت را ضعیف کنم اما با وجود تمام تلاش‌هایت در مسیر روحانی، هیچ چیز بهتر نشده...

آهنگر بلافاصله پاسخ نداد، او هم بارها همین فکر را کرده بود و نمی‌فهمید چه بر سر زندگی‌اش آمده .

اما نمی‌خواست دوستش را بی‌پاسخ بگذارد، شروع کرد به حرف زدن و سرانجام پاسخی را که می‌خواست یافت.

این پاسخ آهنگر بود:

در این کارگاه، فولاد خام برایم می‌آورند و باید از آن شمشیر بسازم.

می‌دانی چه طور این کار را می‌کنم؟

اول تکه‌ فولاد را به اندازه جهنم حرارت می‌دهم تا سرخ شود.

بعد با بیرحمی، سنگین‌ترین پتک را بر می‌دارم و پشت سر هم به آن ضربه می‌زنم، تا این که فولاد، شکلی را بگیرد که می‌خواهم.

بعد آن را در تشت آب سرد فرو میکنم، و تمام این کارگاه را بخار آب می‌گیرد، فولاد به خاطر این تغییر ناگهانی دما، ناله می‌کند و رنج می‌برد. باید این کار را آن قدر تکرار کنم تا به شمشیر مورد نظرم دست بیابم.

یک بار کافی نیست ...

آهنگر مدتی سکوت کرد، و سپس ادامه داد:

گاهی فولادی که به دستم می‌رسد، نمی‌تواند تاب این عملیات را بیاورد.

حرارت، ضربات پتک و آب سرد، تمامش را ترک می‌اندازد.

می‌دانم که این فولاد، هرگز تیغه شمشیر مناسبی در نخواهد آمد...

باز مکث کرد و بعد ادامه داد:

می‌دانم که خدا دارد مرا در آتش رنج فرو می‌برد.

ضربات پتکی را که زندگی بر من وارد کرده، پذیرفته‌ام، و گاهی به شدت احساس سرما می‌کنم. انگار فولادی باشم که از آبدیده شدن رنج می‌برد. اما تنها چیزی که می‌خواهم، این است

خدای من...،

از کارت دست نکش،

میخواهم شکلی راکه تو میخواهی،به خودم بگیرم.

 با هر روشی که می‌پسندی ادامه بده ،

 هر مدت که لازم است ادامه بده ،

اما هرگز ،

مرا به کوه فولادهای بی فایده پرتاب نکن